Wat is een indexfonds? Simpele uitleg voor beginners

Een indexfonds is een beleggingsfonds dat automatisch een vaste groep aandelen volgt, zoals de 30 grootste beursgenoteerde bedrijven van Nederland (AEX) of de 500 grootste bedrijven van Amerika (S&P 500). Je koopt in één keer een klein stukje van al die bedrijven tegelijk, tegen lage jaarlijkse kosten. Daardoor is het een van de simpelste en toegankelijkste manieren om te beginnen met beleggen. In dit artikel leggen we uit hoe het precies werkt en waarom het zo populair is bij beginners.

Dit artikel is informatief en geen financieel advies. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Wat is een indexfonds precies?

Een indexfonds is een beleggingsfonds dat een bepaalde index volgt. Maar wat is een index dan? Een index is simpelweg een mandje van aandelen uit een bepaalde categorie, zoals de grootste bedrijven van een land of sector.

Een bekend voorbeeld is de AEX: dat is de index van de 30 grootste bedrijven die op de Nederlandse beurs genoteerd staan, zoals ASML, Shell en Heineken. Wanneer het goed gaat met die bedrijven, stijgt de AEX. Gaat het slecht? Dan daalt de AEX.

Een indexfonds koopt simpelweg alle aandelen die in zo'n index zitten — in dezelfde verhouding. Koop je een stukje van een AEX-indexfonds, dan beleg je automatisch een klein beetje in al die 30 bedrijven tegelijk.

Het verschil met gewone aandelen

Bij gewone aandelen kies je één bedrijf en koop je daar een stukje van. Als dat bedrijf slecht presteert, verlies je geld. Een indexfonds spreidt dit risico automatisch: je belegt in tientallen of zelfs honderden bedrijven tegelijk. Gaat één bedrijf failliet? Dan merk je daar nauwelijks iets van, omdat de andere bedrijven in het fonds dat verlies opvangen.

Hoe werkt een indexfonds?

Het werkt verrassend eenvoudig. Je koopt via een broker (een beleggingsplatform) een stukje van een indexfonds. Daarna doet het fonds het werk voor jou.

Het fonds kopieert automatisch de samenstelling van de index. Verandert er iets in de index — omdat een bedrijf groeit of juist krimpt — dan past het fonds zich ook aan. Jij hoeft daar niets voor te doen.

Actief vs. passief beleggen

Er zijn twee grote smaken als het gaat om beleggingsfondsen:

• Actief beheerde fondsen: Hier zitten professionele beleggers die zelf beslissen welke aandelen ze kopen en verkopen. Ze proberen de markt te verslaan. Dat klinkt aantrekkelijk, maar onderzoek toont keer op keer aan dat de meeste actieve fondsen het op de lange termijn slechter doen dan de markt — en ze rekenen ook nog eens hogere kosten.

• Passieve fondsen (indexfondsen): Deze fondsen proberen de markt niet te verslaan, maar volgen hem gewoon. Dat is goedkoper en levert op de lange termijn voor de meeste beleggers een beter resultaat op.

Indexfondsen zijn dus passieve fondsen — en dat is juist hun kracht.

Waarom zijn indexfondsen zo populair bij beginners?

Er zijn een paar goede redenen waarom juist beginners massaal kiezen voor indexfondsen:

1. Lage kosten

Indexfondsen hebben vaak lage beheerkosten, soms maar 0,1% tot 0,3% per jaar. Dat lijkt weinig, maar over tientallen jaren scheelt dat enorm veel geld vergeleken met dure actief beheerde fondsen.

2. Automatische spreiding

Je belegt meteen in tientallen of honderden bedrijven tegelijk. Dat verlaagt je risico flink zonder dat je zelf iets hoeft uit te zoeken.

3. Weinig voorkennis nodig

Je hoeft geen financieel expert te zijn om te starten. Wel is het verstandig te snappen wat je koopt en welk risico erbij hoort: ook een indexfonds kan in waarde dalen. De AFM legt uit waar je als beginner op moet letten. Je kiest een index, koopt het fonds en houdt het voor de lange termijn vast.

4. Bewezen resultaten op de lange termijn

Historisch gezien is een breed gespreide beurs over lange periodes vaak gestegen. Een garantie is dat niet: tussentijds kan de waarde jarenlang dalen. Door een indexfonds te kopen volg je die brede markt, zonder dat je zelf moet kiezen welke bedrijven winnaars worden.

5. Geschikt voor kleine bedragen

Je kunt al beginnen met een klein bedrag. Sommige indexfondsen zijn al beschikbaar vanaf een paar euro per maand.

Een voorbeeld: de S&P 500

Een van de bekendste indexen ter wereld is de S&P 500 — een index van de 500 grootste Amerikaanse bedrijven, zoals Apple, Microsoft en Amazon. Een indexfonds dat de S&P 500 volgt, heeft over lange perioden gemiddeld rond de 10% per jaar opgeleverd (nominaal, in Amerikaanse dollars en inclusief herbelegde dividenden). Let op: dat is een gemiddelde over vele jaren, geen vast jaarlijks rendement en geen garantie voor de toekomst — er zaten ook jaren met flinke verliezen tussen. Het geeft wel aan waarom zoveel beleggers voor dit soort fondsen kiezen.

Veelgestelde vragen

Wat is een indexfonds in één zin?

Een indexfonds is een beleggingsfonds dat automatisch een vaste groep aandelen volgt, zoals de AEX of de S&P 500 — je koopt in één keer een klein stukje van tientallen of honderden bedrijven tegelijk.

Is een indexfonds hetzelfde als een ETF?

Niet helemaal. Een indexfonds en een ETF volgen allebei een index, maar je koopt ze op een andere manier: een ETF koop je via de beurs, een indexfonds vaak rechtstreeks bij de aanbieder. Lees het volledige verschil in ETF of indexfonds: wat is het verschil?

Hoeveel geld heb ik nodig om te beginnen met een indexfonds?

Bij de meeste brokers kun je al beginnen met een paar euro of tientjes per maand. Lees meer in Hoeveel geld heb je nodig om te beginnen met beleggen?

Wat zijn de risico's van een indexfonds?

Ook een indexfonds kan in waarde dalen, want de onderliggende aandelenkoersen kunnen zakken. Spreiden verkleint het risico, maar haalt het niet weg. Lees meer in Risico's van indexfondsen: wat kan er misgaan?

Hoe begin ik met beleggen in een indexfonds?

Je opent een rekening bij een broker, zoals DEGIRO, stort geld en koopt daarmee het indexfonds van je keuze. Lees de stappen in DEGIRO uitleg voor beginners.

Volgende stap

• ETF of indexfonds: wat is het verschil? — wanneer kies je wat.
• Beleggen of sparen? — is beleggen nu al slim voor jou?

Klaar om te beginnen?

Nu je weet wat een indexfonds is, vraag je je misschien af: hoe begin ik dan? De eerste stap is een broker kiezen. Lees Beste broker voor beginners: hoe kies je? voor een neutrale vergelijking, en open daarna een account bij de aanbieder die het beste bij jou past.