Belasting op beleggingen: zo werkt box 3 in 2026

In 2026 betaal je in Nederland pas belasting over je beleggingen als je vermogen boven € 59.357 per persoon uitkomt (het heffingsvrij vermogen). Zit je daarboven, dan rekent de Belastingdienst met een fictief rendement van ongeveer 6% over het meerdere, waarover je 36% belasting betaalt. Dit valt allemaal onder box 3. Hieronder lees je hoe die berekening precies werkt.

Dit artikel is informatief en geen financieel advies. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Beleggingen vallen in box 3

De Belastingdienst verdeelt je inkomen in drie vakjes, ook wel "boxen" genoemd. Je beleggingen vallen in box 3: het vakje voor spaargeld en andere bezittingen. Je betaalt in box 3 geen belasting over je winst, maar over je vermogen — het totale bedrag dat je hebt staan.

Heffingsvrij vermogen: tot dit bedrag betaal je niets

Je hoeft niet meteen belasting te betalen zodra je begint met beleggen. In 2026 is het heffingsvrij vermogen € 59.357 per persoon. Heb je een fiscale partner? Dan is dat samen € 118.714.

Stel: je hebt € 10.000 belegd en € 5.000 spaargeld. Totaal: € 15.000. Dat valt ruim onder de grens — je betaalt niks. Pas als je vermogen boven die grens uitkomt, betaal je belasting over het meerdere.

Wil je weten of beleggen al zinvol is bij een kleiner bedrag? Lees dan hoeveel geld je nodig hebt om te beginnen met beleggen.

Hoe berekent de Belastingdienst je belasting?

De Belastingdienst werkt met een fictief rendement. Dat betekent: ze gaan ervan uit dat je een bepaald percentage verdient op je vermogen, ongeacht wat je echt verdient. Over dat fictieve bedrag betaal je dan belasting.

In 2026 gelden de volgende fictieve rendementen:

• Beleggingen en overige bezittingen: 6,00% (voor 2026 al definitief vastgesteld)
• Spaargeld (banktegoeden): 1,28% — dit is nog een voorlopig percentage dat de Belastingdienst begin 2027 definitief vaststelt
• Schulden: 2,70% (eveneens voorlopig; dit verlaagt je belastbaar vermogen)

Over dat fictieve rendement betaal je 36% belasting. Concreet voorbeeld (ervan uitgaand dat het volledig om beleggingen gaat, niet spaargeld): je hebt € 80.000 aan beleggingen. Na aftrek van het heffingsvrije deel (€ 59.357) houd je € 20.643 over. Hierover berekent de Belastingdienst 6% fictief rendement: ongeveer € 1.239. Hierover betaal je 36% belasting, ofwel ongeveer € 446 per jaar. Bij gemengd vermogen (spaargeld, beleggingen én schulden) rekent de Belastingdienst per onderdeel met het bijbehorende percentage; dit voorbeeld gaat uit van uitsluitend beleggingen.

Dit fictieve rendement is sinds 2025 een bovengrens, geen vast eindbedrag. Is je werkelijke rendement over je hele box 3-vermogen lager dan het forfait? Dan mag je dat via de tegenbewijsregeling doorgeven; de Belastingdienst rekent dan met het voordeligste bedrag — het fictieve of het werkelijke rendement. Vanaf de aangifte over 2025 (die je in 2026 doet) zit die regeling in de gewone aangifte. Je moet het werkelijke rendement dan wel zelf berekenen en onderbouwen.

Wordt dit systeem nog veranderd?

Ja. De Belastingdienst wil overstappen op een systeem gebaseerd op werkelijk rendement — dus wat je echt verdient. Maar dat plan is meerdere keren uitgesteld. Voorlopig geldt dit fictieve systeem tot minstens 2028.

Wil je de laatste stand van zaken volgen? De Belastingdienst publiceert updates over box 3 op belastingdienst.nl.

Belasting en de keuze tussen sparen en beleggen

Spaarders betalen in 2026 ook box 3-belasting, maar met een lager (en voor dit jaar nog voorlopig vastgesteld) fictief rendement van 1,28%. Beleggers betalen over 6%. Of beleggen toch aantrekkelijker is, hangt af van je verwachte echte rendement en je totale vermogen.

Meer over die afweging lees je in het artikel beleggen of sparen in 2026.

Moet je aangifte doen?

De Belastingdienst vult je aangifte deels voor in. Je saldo bij je bank en broker wordt meestal automatisch vooraf ingevuld (peildatum: 1 januari). Controleer altijd of dit klopt, want fouten komen voor. Je hoeft zelf alleen het deel aan te vullen dat niet al ingevuld is.

Conclusie

Heb je minder dan € 59.357 belegd en gespaard? Dan betaal je in 2026 geen belasting in box 3. Zit je daarboven, dan betaal je 36% over een fictief rendement van 6% op je beleggingen. Was je werkelijke rendement lager, dan mag je dat via de tegenbewijsregeling opgeven. Het systeem verandert mogelijk verder richting werkelijk rendement, maar de volledige omslag is niet vóór 2028 voorzien.

Veelgestelde vragen

Hoeveel belasting betaal ik over mijn beleggingen in box 3?

Dat hangt af van je totale vermogen. Heb je bijvoorbeeld € 80.000 belegd? Dan betaal je na aftrek van het heffingsvrij vermogen ongeveer € 446 per jaar (36% belasting over een fictief rendement van 6%).

Wat is het heffingsvrij vermogen in box 3 in 2026?

In 2026 is het heffingsvrij vermogen € 59.357 per persoon, of € 118.714 voor fiscale partners samen. Blijf je daaronder, dan betaal je geen box 3-belasting.

Moet ik kiezen tussen beleggen of sparen vanwege de belasting?

Beleggingen en spaargeld vallen beide onder box 3. Ze hebben wel een ander fictief rendement: 6% voor beleggingen tegenover 1,28% voor spaargeld (dat laatste nog voorlopig). Welke keuze bij jou past, lees je in Beleggen of sparen in 2026.

Maakt het voor de belasting uit of ik een accumulating of distribuerende ETF heb?

Nee. Box 3 kijkt naar de totale waarde van je beleggingen op 1 januari, ongeacht of dividend is uitgekeerd of herbelegd. Lees meer in Accumulating of distribuerend ETF: wat is slim in Nederland?

Moet ik zelf aangifte doen over mijn beleggingen?

Je saldo bij bank en broker wordt grotendeels automatisch doorgegeven aan de Belastingdienst, maar controleer dit altijd zelf op juistheid.

Volgende stap

• Hoeveel per maand beleggen? — welk bedrag past bij jouw situatie.
• Wat is een indexfonds? — de basis, voor als je die nog wilt nalezen.
• Samen beleggen met je partner — hoe fiscale partners box 3 optimaal benutten.
• Accumulating of distribuerend ETF — maakt het voor box 3 belasting uit welk type je kiest?

Wil je beginnen met beleggen? Vergelijk eerst de brokers in Beste broker voor beginners: hoe kies je? en kies de aanbieder die het beste bij jou past.